Chào quý mẹ bầu!
Cầm trên tay chiếc que thử thai 2 vạch hay tờ kết quả siêu âm xác nhận con yêu đã đến với gia đình nhỏ, chắc hẳn cảm xúc của mẹ lúc này là sự đan xen giữa niềm hạnh phúc vỡ òa và cả những lo âu, bỡ ngỡ. Câu hỏi lớn nhất hiện lên trong đầu mẹ lúc này thường là: “Mình phải đi khám thai vào các mốc khám thai quan trọng nào để đảm bảo con khỏe mạnh?”.
Khi đã biết chính xác con yêu đang ở tuần thứ mấy, việc quan trọng tiếp theo mẹ cần làm là lên lịch khám thai. Hành trình theo dõi thai kỳ không phải lúc nào cũng cần đi siêu âm liên tục, mà điều quan trọng nhất là đi đúng thời điểm.
Hôm nay, Bác sĩ sẽ tổng hợp lại lịch khám thai với các mốc quan trọng như một tấm “bản đồ thai kỳ” để quý mẹ bầu chủ động theo dõi sức khỏe cho cả hai mẹ con nhé!
1. Tại sao mẹ bầu cần khám đúng vào các mốc khám thai quan trọng?
Nhiều mẹ bầu mang thai lần 2, lần 3 vì chủ quan thấy cơ thể khỏe mạnh nên thường bỏ qua các mốc khám thai quan trọng. Tuy nhiên, để thai kỳ an toàn, theo Hướng dẫn Quốc gia, Bộ Y tế Việt Nam quy định mẹ bầu cần khám thai tối thiểu 4 lần [1].
Thậm chí, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hiện nay đã khuyến cáo thai phụ cần ít nhất 8 lần thăm khám vào các mốc khám thai quan trọng để đảm bảo an toàn tối đa [2]. Việc đi khám đúng lịch không chỉ giúp theo dõi sự lớn lên của con, mà còn là cơ hội để được bác sĩ tư vấn thực hiện các xét nghiệm sàng lọc dị tật.
2. Các mốc khám thai quan trọng và lịch khám thai chi tiết
Theo phác đồ của Hiệp hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG) và các bệnh viện chuyên khoa tuyến đầu tại Việt Nam (Bệnh viện Từ Dũ, Bệnh viện Hùng Vương), để không bỏ lỡ các “thời điểm vàng”, mẹ bầu cần ghi nhớ lộ trình sau đây [3, 4]:
2.1. Tuần 6 – 8 (Khám thai lần đầu):
Thăm khám để đánh giá các yếu tố nguy cơ nền của mẹ
Xác định thai đã làm tổ đúng vị trí chưa (bác sĩ thường hay nói thai vào tử cung an toàn chưa để quý mẹ dễ hiểu).
Xác định số lượng thai, sự xuất hiện của phôi thai và hoạt động tim thai.
Thực hiện các xét nghiệm máu của mẹ (thường gọi là xét nghiệm tổng quát máu mẹ, hay xét nghiệm máu mẹ). Với mục đích tầm soát các bệnh như: bệnh Thalassemia, Viêm gan B, HIV, Rubella,…
2.2. Tuần 11 – 13 tuần 6 ngày (“Cửa sổ vàng” sàng lọc):
Khám thai
Siêu âm khảo sát hình thái học Quý 1, đo độ mờ da gáy (NT), đo Doppler động mạch tử cung.
Xét nghiệm sàng lọc lệch bội (NIPT hoặc Double Test), để sàng lọc các dị tật bẩm sinh nguy hiểm như: Hội chứng Down (T21); hội chứng Edwards (T18); hội chứng Patau (T13); hội chứng Turner (45,XO),…
Xét nghiệm sàng lọc Tiền sản giật.
2.3. Tuần 16 – 18:
Khám thai
Siêu âm thai và đo chiều dài kênh cổ tử cung. Đây là bước kiểm tra cực kỳ quan trọng giúp sàng lọc và dự phòng nguy cơ sinh non cho thai kỳ. Trong những trường hợp cụ thể bác sĩ chỉ định Siêu âm tìm các dấu hiệu nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể (thường gọi là siêu âm Soft-marker).
2.4. Tuần 20 – 24 (Siêu âm hình thái học):
Khám thai, xét nghiệm nước tiểu.
Siêu âm hình thái học Quý II – là cột mốc quan trong trong lịch khám thai. Lần siêu âm này khảo sát toàn bộ cấu trúc các cơ quan của thai nhi (não, mặt, cổ, tim, phổi, tiêu hóa, tiết niệu, tay chân, cột sống…) nhằm tầm soát dị tật hình thái. Bước đầu đánh giá sự tăng trưởng của thai nhi.
2.5. Tuần 24 – 28:
Khám thai, xét nghiệm nước tiểu
Siêu âm đánh giá sự phát triển của thai nhi (cân nặng), nhau, nước ối.
Thực hiện Test dung nạp Glucose (OGTT): với mục đích tầm soát Đái tháo đường thai kỳ. Mẹ bầu cần nhịn đói tối thiểu 8 giờ trước khi thực hiện lần kiểm tra này.
Thời điểm tiêm vắc xin Uốn ván (VAT) hoặc Bạch hầu – Ho gà – Uốn ván cho mẹ bầu (Tdap).
2.6. Tuần 32-34:
Khám thai, xét nghiệm nước tiểu
Siêu âm Doppler đánh giá sự phát triển của thai nhi, lượng nước ối và khảo sát chức năng bánh nhau (tức kiểm tra dòng máu từ mẹ nuôi thai nhi có tốt không).
2.6. Tuần 35 – 37:
Khám thai, xét nghiệm nước tiểu
Siêu âm thai đánh giá tăng trưởng thai nhi, nhau, nước ối.
Đo biểu đồ tim thai (Non-Stress Test, NST)
Cấy dịch âm đạo – trực tràng để tầm soát Liên cầu khuẩn nhóm B (GBS). Đây là lá chắn bảo vệ bé yêu khỏi nguy cơ nhiễm trùng sơ sinh sớm khi sinh ngả âm đạo hay có tình trạng ối vỡ non, ối vỡ sớm.
2.7. Từ tuần 37 trở đi:
Khám thai, xét nghiệm nước tiểu.
Siêu âm thai đánh giá tăng trưởng thai nhi, nhau, nước ối.
Đo biểu đồ tim thai (Đo NST) mỗi tuần 1 lần để đánh giá sức khỏe thai nhi, đếm ngược từng ngày đón con yêu chào đời.
Lời kết:
Hành trình mang thai là một trải nghiệm tuyệt vời nhưng cũng đầy bỡ ngỡ. Ở mỗi cột mốc trong lịch khám thai nêu trên sẽ luôn xuất hiện những câu hỏi cũng như những băn khoăn, quý mẹ bầu đừng ngại hỏi bác sĩ của mình nhé. Trong thực hành mẹ bầu thường nói “em có nhiều câu hỏi, nhưng gặp bác em quên mất”, vậy nên nếu có thắc mắc mẹ cứ ghi vào đâu đó để tránh quên khi gặp bác nhé.
Quý mẹ bầu nếu có bất kỳ lo lắng nào hoặc cần tư vấn lịch khám, đừng ngần ngại liên hệ bác sĩ nhé! Chúc các mẹ có một thai kỳ khỏe mạnh và bình an.
Tài liệu tham khảo
- Bộ Y tế Việt Nam. Quyết định số 4128/QĐ-BYT: Hướng dẫn Quốc gia về các dịch vụ Chăm sóc Sức khỏe Sinh sản. Hà Nội; 2016.
- World Health Organization (WHO). WHO recommendations on antenatal care for a positive pregnancy experience. Geneva: World Health Organization; 2016.
- Bệnh viện Từ Dũ. Phác đồ điều trị Sản Phụ khoa: Hướng dẫn khám thai. Nhà xuất bản Y học; 2022.
- Bệnh viện Hùng Vương. Phác đồ điều trị Sản Phụ khoa. Nhà xuất bản Y học; 2019
